Inicjatywa czeskiej partii SPD
Skrajnie prawicowa partia SPD w Czechach wystąpiła z żądaniem odebrania prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Białego Lwa, najwyższego odznaczenia państwowego tego kraju.
Wniosek ten był motywowany zmianą nazwy ukraińskiej jednostki wojskowej, którą SPD uważa za nieakceptowalną.
Odwołanie się do polskiego precedensu
Jindřich Rajchl, polityk z partii PRO współpracującej z SPD, zapowiedział, że sprawa zostanie zgłoszona na radzie koalicyjnej.
Zaproponowano, aby Izba Poselska zaapelowała do prezydenta Petra Pavla o cofnięcie odznaczenia dla Zełenskiego. Rajchl tłumaczył, że nie można tolerować, by najwyższy order państwowy nosił człowiek „który nazywa jednostki wojskowe imieniem nazistowskich potworów” – podał czeski portal Blesk Zpravy.
Konsekwencje decyzji Karola Nawrockiego w Polsce
SPD odwołuje się do niedawnej decyzji w Polsce, gdzie Karol Nawrocki cofnął Wołodymyrowi Zełenskiemu Order Orła Białego. Po tej decyzji ukraiński prezydent odesłał polskie odznaczenie pocztą. Podobny krok podjęli Kyryło Budanow, ambasador Ukrainy w Warszawie Wasyl Bodnar oraz byli prezydenci Ukrainy Leonid Kuczma i Wiktor Juszczenko.
Czeska skrajna prawica domaga się odebrania Zełenskiemu Orderu Białego Lwa
Historia nadania i polityczny kontekst
Wołodymyr Zełenski otrzymał czeski Order Białego Lwa w październiku 2022 roku od ówczesnego prezydenta Miloša Zemana. Uzasadnieniem było podkreślenie jego odwagi i decyzji pozostania w Kijowie po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji w lutym 2022 roku.
SPD, czyli Wolność i Demokracja, to partia o skrajnie prawicowym i eurosceptycznym profilu. Współtworzy rząd od wyborów w 2025 roku razem z ruchem Zmotoryzowani oraz ugrupowaniem ANO, z którego pochodzi premier Andrej Babis. Partia ma poparcie na poziomie 6-8 procent w ostatnich sondażach i promuje ograniczenie migracji oraz zwiększenie suwerenności Czech względem Unii Europejskiej.
Pomysł odebrania Zełenskiemu orderu przez prezydenta Pavla wydaje się mało prawdopodobny ze względu na jego proukraińskie nastawienie i bliskie relacje z ukraińskim przywódcą. Dotychczas prezydent Czech nie zabrał oficjalnego głosu w tej sprawie.
– Nie możemy milczeć, gdy nasz najwyższy order państwowy nosi człowiek, który nazywa jednostki wojskowe imieniem nazistowskich potworów — powiedział Jindřich Rajchl z partii PRO.